BİTMEMİŞ PORTRE _ Agatha Christie

Yayın Evi: Altın Kitaplar
Basım Yılı: Ağustos 2012
Sayfa Sayısı: 367

Ağustos Ayı Agatha Christie Okumaları'mızın en güzel sürprizi onun duygusal romanlarından Bitmemiş Portre'nin yayınlanması oldu. Christie'nin insana dair tanımlamalarını çok seven biri olarak Sensiz Bir İlkbahar ve Gül ve Porsuk Ağacını okumalara doyamamıştım. Bitmemiş Portre ise yazarın en fazla otobiyografik öğeler taşıyan romanı olması dolayısıyla ayrıca merakla beklediğim bir kitaptı. Listemde değişiklik yaparak bu özel kitabı derhal edindim ve okudum.

Celia, peşpeşe kayıplar yaşadığı bir dönemin ardından hayatına kıymak üzeredir. Derin bir depresyon içinde gittiği adada, Larraby adında bir portre ressamıyla tanışır. Gözlerindeki ifadeden onun sona gelmiş olduğunu anlayan Larraby, genç kadına bir gece boyunca tüm geçmişini anlattırır. Celia çocukluğundan başlayarak bu noktaya kadar gelen hayatını onu hiç tanımamasına rağmen anlayan bu yabancıyla paylaşacaktır..

Bitmemiş Portre için ne desem az kalacakmış gibi hissediyorum. Sadece okurken zaman zaman durup bu kitap bitmesin diye düşündüğümü söyleyebilirim. Öylesine yoğun, öylesine güzeldi ki.. Celia'nın şahsında Agatha Christie'nin dış ayrıntılarını çok iyi bildiğim hayatının içine girmek, duygusal boyutunu görmek çok enteresandı. Onu, ünlü bir yazardan ziyade bir kadın olarak görmek, iyi ve kötü yanlarını içtenlikle anlatmasını dinlemek..

Sanki Agatha Teyze tatlı tatlı anlatıyor, ben de dinliyor gibiydim. Onu o kadar benimsemişim ki kendini suçladığı bazı haksız noktalarda çok içime dokundu bu. İçine düştüğü bunalımdan ötürü 'bütün bunlara ben sebep oldum' dediği yerler..

Durup durup 'İşte ben de aynen böyle hissediyorum.' dedim okurken. Sadece o, bunu iyi şekilde ifade edebiliyordu. Mesela güzel şeyler karşısındaki coşkusunun dönüşümünü anlattığı bir yer vardı kitapta:

Celia hiç kendini bu denli mutlu hissedebileceğini düşünmemişti. O eski 'acının' kıskacına girmişti yine. O kadar güzel, o kadar güzeldi ki bu manzara içini sızlatıyor, insana acı..

Güzel, muhteşem bir dünyaydı bu! (sf 188)

 Veya tam aksi derin bir mutsuzluğu ifadesi:

O kadar mutsuzdu ki başkalarına acıyacak gücü kalmamıştı.  (sf 21)

Evine döndüğündeki mutluluğu da öyle tanıdıktı:

Ah, yeniden evinin loş koridorlarında olmak ve üst katta merdiven sahanlığındaki pencereden kayın ağacının yapraklarını seyretmek ne hoştu.

O sırada yatak odasından çıkan annesi Celia'yı merdiven başında, ellerini karnının üzerine bastırmış bir halde buldu. 

'Ne oldu canım? Neden karnını tutuyorsun?'

'Kayın ağacı anne. Ne muhteşem değil mi?'

'Sanırım sen herşeyi karnında hissediyorsun Celia.'

'Biraz önce tuhaf bir ağrı hissettim.Ama gerçek bir ağrı değildi bu anneciğim, hoş bir ağrı. '

'Eve döndüğün için mutlusun, değil mi?'

'Ah, anneciğim!'  (sf 106)

Bir yerlerde okumuştum, 'Bir insanın size ne söylediğini veya ne yaptığını unutabilirsiniz ama ne hissettirdiğini asla unutmazsınız.' diye. Agatha Christie de buna benzer bir şeyi gayet zarif bir şekilde ifade ediyor;

Önemli olan bir şeyin insana yaşattığı duygu; nasıl olduğu, nasıl göründüğü, neden yapılmış olduğu değil. (sf 147)

 Onun cümlelerinden çok fazla çıkarılacak var ama 'oyun arkadaşı' tabiriyle bitirelim:

Dermot'ta sonsuza dek değişmeyecek çocuksu bir hava vardı ve bu çocuk, Celia'nın içindeki çocuğu bulup çıkarmıştı. Amaçları, düşünceleri, karakterleri birbirlerine tamamen zıttı ama her ikisi de diğerinin oyun arkadaşı olmak istiyor, ideal oyun arkadaşını diğerinde buluyordu. (sf 220)

Agatha Christie'nin Mary Westmacott mahlasıyla yazdığı altı romanın Türkçe'de yayınlanan üçüncüsü olan Bitmemiş Portre, aile evinde, anne ve babanın himayesinde mutlulukla oynanan çocukluk eğlencelerinden başlıyor ve türlü insani ilişkinin derinliklerinde gezinerek devam ediyor. Christie nasıl polisiyelerinde gerilim ve gizemi önplanda tutmasına karşın insani yönleri unutmuyorsa, bu kitapta herşeyi bir kenara bırakarak sadece ruhsal dünya üzerine yoğunlaşıyor. Bu, ona ait bir dünya hem de..

Bu kitabı yazmanın onun açısından büyük bir cesaret işi olduğunu düşünüyorum. Her ne kadar kişileri değiştirmiş, olayları istediği gibi bir düzene koymuş olsa da, kendi dünyasını, yaşadığı çok özel anları, duyguları anlatmak, herşeyi sorgulamak ve kendini yargılamak zor bir süreç. Aynı zamanda ciddi bir terapi anlamına geldiğine eminim.Yazarak içinde biriken zehri akıtmak kadar etkili çok az şey var.

BAYAN MCGİNTY'NİN ÖLÜMÜ _ Agatha Christie

Yayın Evi: Altın Kitaplar
Basım Yılı: Ekim 2009
Sayfa Sayısı: 271

Agatha Christie romanlarının çoğunda öldürülen kişi ya bir milyoner ya da burjuva tabir edilen kesimden biridir. Bu defa durum farklı.

Küçük bir köyde yaşayan gündelikçi Bayan McGinty başının arkasına vurulmak suretiyle öldürüldüğünde, zor günler için biriktirdiği az miktarda para da çalınmış olduğundan, polis hırsızlık amacıyla bu cürmü işleyenin kadının kiracısı James Bentley isimli genç olduğuna karar veriyor. James tutuklandığında itiraz etse de kısa süre sonra duruma boyun eğerek idamını beklemeye başlıyor. Olayın kapanmış gibi göründüğü dönemde soruşturmayı yürütmüş olan Başmüfettiş Spence'in içine bir kuşku düşüyor. O güne dek tanıdığı katillerin kibrinden yola çıkarak bir hata yapmış olabileceklerini, cinayeti bu silik, zayıf gencin işleyemeyeceğini düşünerek arkadaşı Hercule Poirot'dan yardım istiyor..

Bayan McGinty'nin Ölümü'nü daha önce Fotoğraftaki Lekeler adıyla okumuştum. Daha kitabı bulmadan evvel bu ismin çekiciliğine kapılmış olduğumu hatırlıyorum. Açıkçası o dönem merakla okuduğum roman beklentilerimi karşılamamıştı. Fakat bu defa tam basımını okuduğumda hoşuma gitti diyebilirim. Fotoğraftaki Lekeler'i çok uzun zaman önce okumuş olduğum için nerelerini çıkarmışlar emin olamıyorum ama bu defa Bayan Oliver ve Poirot'nun konuşmalarını, Oliver'in kitabını tiyatroya çevirmeye çalışan Robin Upward'la geçirdiği zamanı uzun uzun okumaktan çok keyif aldım.

Hele kitabın bir yeri var ki, Hercule Poirot bir tepeyi tırmanırken kafasına atılan bir elma çöpüyle irkiliyor. Bu kısımda çok güldüm zira bunu yapan tabii ki elmakurdu sevgili Ariadne Oliver'di. :) Bunun ardından kadıncağız küçücük arabasından inmeye çalışırken yine bir kesekağıdı elmayı tepeden aşağı yuvarlayıveriyor. Kendisi de elmayı çok seven Agatha Christie, bir süre sonra bu elma muhabbetinden sıkılmış olacak ki, Elmayı Yılan Isırdı kitabında Ariadne'ciğimizi yeni bir meyvaya yöneltmekten geri kalmıyor. Ellerini yapış yapış ettiği için sinir olsa da incir, artık elma yiyemeyen yazarın tercihi oluyor.

Agatha Christie'nin en güzel kitaplarından değil belki ama hoş, akıcı bir roman Bayan McGinty'nin Ölümü. Bilhassa Ariadne Oliver'i seviyorsanız mutlaka okumalısınız derim.

ÖLÜM ADASI _ Agatha Christie

Yayın Evi: Altın Kitaplar
Basım Yılı: Aralık 2010
Sayfa Sayısı: 224

Bayan Oliver mutlulukla güldü. "Ben her zaman türlü hikaye uydurabilirim. Sıkıcı olanı bunları yazmak. Her zaman işi bitirdiğimi düşünürüm. sonra bir de bakarım ki altmış bin kelime yerine sadece otuz bin yazmışım. O zaman bir cinayet daha işletir, genç kızı da tekrar kaçırtırım. Aman, pek sıkıcı şeyler bunlar."

Briç Masasında Cinayet kitabında Agatha Christie'nin prototipi yazar Ariadne Oliver'a söylettiği bu cümleler esasen genel bir yazma tarzını açıklıyor ama bu cümlelerde nedense Ölüm Adası'nı kastediyormuş gibi gelir bana. Romandaki ikinci ölümün konu uzayıp okuyucu artık sıkılmaya başladığı sıralarda işlenmesi bunun sebebi olabilir.

Miss Marple, düşünceli yeğeni Raymond'ın yaşlı teyzesine hediyesi olan tatil için Karayip Adaları'ndan birinde, genç bir karı-kocanın işlettiği güzel bir otele gelir. Otel müşterilerinden emekli Binbaşı Palgrave, yaşlı kadına bir cinayet hikayesi anlatır ve katilin resmini gösterebileceğini söyler. Tam cüzdanından fotoğrafı çıkarmak üzereyken aniden durur ve konuyu değiştirir. Sanki Miss Marple'ın arkasında onu endişelendiren bir şey görmüş gibidir. Binbaşı, bu olaydan kısa bir süre sonra yatağında ölü bulunur. Doktorların kalp krizi geçirdiğini söylemelerinin ardından Miss Marple ufak bir araştırma yapar ve cüzdandaki fotoğrafın yokolduğunu öğrenir. Bu cinayet aynı katilin işi midir?

Ölüm Adası, Christie romanları içinde etkisiz ve tatsız olduğunu düşünerek okuyup geçtiklerimden biriydi. Yeni, tam basımı da fikrimi değiştirmedi. Karayip Adaları, yaz, tatil, otel v.s. teması hoşunuza gidecekse okunabilir elbette ama çok daha iyi Christie'ler dururken bu kitapla vakit geçirmeyin derim.

AGATHA CHRİSTİE OKUMALARI [Ağustos 2012]

Gece Kütüphanesi'nde okunacak Christie'ler bitmez, artık biliyorsunuz. Eksikleri tamamlanmış yeni baskılar, Türkçe'de henüz yayınlanmaya başlayan Mary Westmacott mahlaslı duygusal romanları veya çok severek tekrar tekrar okumaktan bıkmadığım kitaplarıyla daima Agatha Teyze'ciğimle birlikte olmaya hazırım.

Hal böyleyken Sevgili Deniz'le Ağustos ayında yine Agatha Christie okumaya karar verdik.

Kitaplıkta sırasını bekleyenler şöyleydi:

Frankfurt Yolcusu, 

Ölüm Adası,

Bayan McGinty'nin Ölümü, 

Esrarengiz Sanık

Sessiz Tanık

Bu kitapların içinde Esrarengiz Sanık'ın en sevdiğim Christie romanı olduğunu da söyleyeyim. İnsan ruhuna bu denli nüfuz edebilen bir başka kitap okuduğumu hatırlamıyorum. Yeni baskısını, artık neredeyse ezberlemiş olduğum güzel cümlelerinin yeni kuruluşlarından dolayı sevmeyeceğimi biliyorum ama nerelerini kırpmışlar görmem de gerekiyor. :)

Diğerleri içinde Bayan McGinty'nin Ölümü ve Sessiz Tanık gibi kitaplar daha önceki okumalarda herhangi bir etki bırakmamıştı üzerimde. Yeniden okumaları bu sebeple de seviyorum: sürpriz bir şekilde beğendiğim bir tarafları çıkabiliyor. Christie listemdeki vasat ve berbat sınıflandırmaların zaman zaman değişmesi de hoşuma gidiyor bu açıdan.

Ağustos, İstanbul'un nemli sıcağı nedeniyle hiç sevmediğim bir ayken Christie'yle serin ve yağmurlu Londra'da yahut İngiliz kırsallarında dolaşarak daha çabuk geçececeğini umuyorum.

Bu arada Agatha Christie Okumaları'mıza katılmak isteyenlere de kapımız açık. Okumak istediğiniz Christie'leri seçerek dahil olabilirsiniz. Keyifli okumalar.

***

Önceki okumalarımıza göz atmak için: 

Hercule Poirot Haftası [19-25 Temmuz 2010]

Agatha Christie Haftası [22-28 Kasım 2010]

Agatha Christie Ayı [Nisan 2011]

Agatha Christie Haftası [1-10 Temmuz 2011]

Agatha Christie Okumaları [Eylül 2011]

Agatha Christie Kış Okumaları [15-31 Aralık 2011]

Agatha Christie Haftası [23-30 Nisan 2012]

Shakespeare Okumaları [16-31 Mayıs 2012] 

Fowles Okumaları [Temmuz 2012]

ZAMAN TÜNELİ _ John Fowles

Yayın Evi: Ayrıntı Yayınları
Basım Yılı: 2004
Sayfa Sayısı: 471

Fowles Okumalarımız için seçtiğim son kitap Zaman Tüneli'ydi. Bu kitap John Fowles'in deneme ve incelemeleri, röportajları, romanları üzerine notlar v.b. yazıları içeriyor. Fowles, hakkında söyleyecek sözlerinin bulunduğu mevzuları düzenli yazılar halinde toplamış.

Aristos Yaşam Üzerine Notlar onun gençlik dönemlerine ait kısa kısa görüşlerini içeriyordu, fazla heyecanlı ve iddialıydı kendisinin de belirttiği üzere. Fakat Zaman Tüneli'nde gözle görülür bir olgunluk, sağlam bir dem seviyesi var. Denemelerinin her biri en az 7-8 sayfa uzunluğunda.

Yazmak ve Benlik, Kültür ve Toplum, Edebiyat ve Edebiyat Eleştirisi, Doğa ve Doğanın Doğası ve Bir Röportaj başlıklarıyla beş bölüm halindeki kitapta en beğendiğim yazı Kafka'dan Hatırladıklarım oldu. Esasen Kafka'nın kitaplarından çok az şey hatırlamasına karşın o genel havasını ifade ettiği yazı çok enteresandı. Deneme içerisinde altını çizdiğim çok yer var ama tek bir cümle var ki, adeta çarptı beni: 'Başka hiç kimse onun gibi "konuşmuş" değil.' Kafka'nın herkesten farklı tarzı daha iyi özetlenemezdi diye düşünüyorum.

Zaman Tüneli neden okunmalı sorusuna gelince, bunun cevabı Aristos için yazdığımla aynı. John Fowles'in romanlarını ve hikayelerini okuduğunuzda hoşnut kalmışsanız, diğer edebi veya gündelik konularda keskin zekasıyla nasıl kalem yürüttüğünü merak ediyorsanız bu kitabı okumalısınız.

Not: Yazıyı geç yayınlıyorum ama söylemek isterim ki Temmuz ayı Fowles okumalarımızla şahane geçti. Sevgili Deniz'e bir kere daha teşekkür ediyorum. Birlikte okumasaydık böyle düzenli bir şekilde bitmezdi bu kitaplar ve bu denli keyif alamazdım. Yazılarını da büyük mutlulukla okudum. Okumalarımızın esnek ama düzgün yapısı ayrı bir güzellik. Rutinden, katı kurallardan boğulan ama düzeni seven biri olarak bu konuda da canım arkadaşıma minnettârım.

Şimdi John Fowles Külliyatı'ndan benim için okunacak tek bir kitap kaldı: Daniel Martin. Muhteşem hacmiyle yeni bir Fowles okumasının büyük kısmını doldurur diye düşünüyorum. Sonra Koleksiyoncu'yu da yeniden okuyasım var ;)

YARATIK _ John Fowles

Yayın Evi: Ayrıntı Yayınları
Basım Yılı: 2011
Sayfa Sayısı: 472


Yaratık, Fowles'in fazlaca bilinmeyen romanlarından. Neden böyle olduğunu kitabı okuyunca daha iyi anlıyorsunuz.

Yazarın zihninde beliren bir görüntü yol açıyor bu romanın yazılmasına. "18. yüzyıl İngilteresi kırsalında, içlerinde bir kadının da olduğu dört kişilik atlı kafilesi ıssız bir yaylayı geçiyor." Fowles, bu yolculuğun dış hatlarını kabaca çizdikten sonra kitap boyunca devam edecek bir sorgulama sürecine başlıyor. Roman karakterleri bir bir ortaya çıkıp neyi, niçin yaptıklarını anlatıyorlar.

Genç bir 'Beyefendi', 'amcası', uşağı ve bir hizmetçi kızdan oluşan bu kafilenin nereye varacakları belliyse de ne için yolculuk yaptıkları kitabın sonuna kadar okuyucu için bir gizem olarak kalıyor.


Romanlarında, John Fowles'in kurgulama sürecindeki zihnini açıkça göstermesini sevsem de, Yaratık'taki fantezi dünyasının yama yerleri fazla belli oluyordu diye düşünüyorum. Yazarın 'Bağladığım düğümleri en absürt şekilde nasıl çözebilirim?' 'Öyle bir şey yazmalıyım ki okuyucu çok şaşırmalı!' v.b. söylemlerini duyar gibiydim.

İdeolojik incelemeler içeren, kendi çapında bir fantastik kurgu romanı denilebilecek Yaratık, Hristiyanlığın kabul görmeyen, sapkın inanışlarla dolu bir mezhebine bağlanmasıyla ilgimi tamamen yokeden bir kitap oldu. Sadece Fowles külliyatımda eksik parça bırakmamak için okuyup bitirdim diyebilirim.

ABANOZ KULE _ John Fowles

Yayın Evi: Ayrıntı Yayınları
Basım Yılı: 2008
Sayfa Sayısı: 331

Abanoz Kule, kitaba adını veren kısa bir roman, bir halk hikayesinin çevirisi (Eliduc) ve Fowles'e ait üç hikayeden oluşuyor; Zavallı Koko, Muamma ve Bulut.

Fowles'in bildik lezzetlerini taşıyan kitabı, Fransız Teğmenin Kadını veya Koleksiyoncu gibi bir derinlik beklemeden okumak lazım.

1. Abanoz Kule 

Fowles'in başrole layık gördüğü diğer erkek karakterleri gibi şekil almaya müsait bir arayışta olan David, tanınmış bir ressam hakkında yazdığı kitap vesilesiyle, yaşlı adamın invizaya çekildiği Fransız taşrasındaki evine gider. Henry Breasley'in iki genç sanat öğrencisiyle yaşadığı ev, duvarları kaplayan nadir sanat eserlerinin yanısıra adamın karakteri ve sanatı üzerine anlattıklarıyla da ilgi çekicidir. Breasley'in ilham perileri Diana ve Anne'yle de tanışan David, kendini hem büyüleyici bir etkinin, hem de ani bir sorgulamanın içinde bulur..

Abanoz Kule, Büyücü'nün minyatür versiyonu gibi. 

"Ne okunan yığınla kitap ne de akıl yürütmeyle varılan sonuçlar doğrudan edinilen tecrübenin yerini tutabilirdi." sf 10

"O sessizlikte, köşede duran yatakta, eski odaların binlerce hayaletinin arasında, arkasındaki döşemeye vuran ışıkta yarı gizlenmiş bedeninde, havada asılı duran bir kandırmaca, paylaşılan bir imgelemin söze dökülmemiş bilgisi vardı. İnsan afallıyordu belki de, bu bilgi öyle çabuk farkediliyordu ki... sanki insanın kendinde değil, bulunduğu mekanda vardı ve o an onu görebilmişlerdi. Engellere, kösteklere karşı hemen oluşan sabırsızlık duygusu, gerçeği ve arzuyu geleneksel elbiselerinden anında sıyırıvermesi. İnsan gerçeği arzuluyor, arzuyu gerçeğe dönüştürüyordu. Karşısındakinin hem aklından geçenleri okuyabiliyor, köprüleri aşabiliyor, hem psikolojik hem de fiziksel olarak bariz bir istek duyuyordu. Ve yarının bu denli yakın olması, bunun sona ereceği gerçeği, dayanılmaz bir şeydi."  sf 105

2. Eliduc

Fowles'in tercüme ettiği bu eski Kelt hikayesinde Eliduc adında bir şövalyenin macerası anlatılıyor. Evli ve karısına sevgiyle bağlı bir adam olan Eliduc, savaş için uzaklara gittiğinde, güzel bir prensese aşık olur. Sadakat yeminine bağlı kalmak isteyen şövalye evine döner ama çok mutsuzdur, bir süre sonra gidip prensesi alır gelir, karısı da buna razı olur v.s.

3. Zavallı Koko

Kitabını yazmak üzere arkadaşlarının Kuzey İngiltere'deki kır evine giden yazar, garip bir hırsızlık olayıyla karşı karşıya kalır. Genç hırsız, gece o uyurken eve girerek, birkaç parça eşya alır, adamı bağlar ve uzun uzun konuştuktan sonra yazarın kitabıyla ilgili el yazması örneklerini ve taslaklarını yakarak oradan ayrılır.

4. Muamma

Fowles'in kurgu iskeletlerini orataya dökerek fevkalade bir iş yaptığı bu bölümde aniden ortadan kaybolan bir adamın hikayesi anlatılıyor.

5. Bulut

Anne-baba ve iki kız çocuk, teyzelerinden müteşekkil bir aile, baba-oğul ve sevgiliden oluşan dostlarıyla pikniğe giderler. Bulut, bu piknik boyunca yaşanan günü anlatırken, teknik ve mekan olarak fena halde Virginia Woolf'un yazınına benziyor. Aklında intihar düşüncesiyle yaşayan uyumsuz teyze Catherine yine yazarın bir prototipi gibi. Kitapta Abanoz Kule'yle birlikte beni en çok etkileyen hikayenin bu olduğunu söyleyebilirim.

ARİSTOS YAŞAM ÜZERİNE NOTLAR _ John Fowles

Yayın Evi: Ayrıntı Yayınları
Basım Yılı: 2001
Sayfa Sayısı: 255

John Fowles'in kavramlar üzerine düşüncelerinden oluşan kitabı Aristos, 'Kendi inandığım şeyleri açık açık bildirerek sizi de kendi kendinize inandığınız şeyleri açık açık bildirmeye zorlamayı umuyorum.' cümlesiyle başlıyor. Aristos, eski Yunanca'da 'belli bir durum için en iyisi' manasındaymış. Kendi enlerini yazdığını da söyleyebiliriz bu anlamda.

Bir üniversite öğrencisiyken başlayıp yetişkinliğe adım attığı yıllarda tamamladığı Aristos için Fowles, 1968 yılında yeni bir önsöz yazıyor. 42 yaşında kitabı tanımlarken, 'Bahsi geçen fikirlere halen sahibim ama şimdi yazacak olsam bu denli cüretkar olamazdım.' diyor.

Yazarla uzun bir fikir teatisi yapmaya benziyor Aristos'u okumak. Özdeyiş niteliğinde cümlelerin yanısıra bir ya da birkaç paragraflık altı çizilesi tanımlamalar vardı benim için. Söylediklerini tamamen reddettiğim bölümler ve kabul ettiklerimi yavaş yavaş, zihnimi yoğunlaştırarak okudum.

Romanlarını tanıyıp John Fowles'in zekasını müşahade etmeden yaşam notlarını okumamalı diye düşünüyorum. Aksi durumda çok ukalâca ve sıkıcı gelebilir.

'Varolmaktan mutluluk duymak, varolmayı sürdürmeyi istemektir.' (sf 31)

'Gizem ya da bilmeyiş, enerjidir. Bir gizem açıklanır açıklanmaz bir enerji kaynağı olmaktan çıkar.' (sf 35)

'Haz, ölümün bir ürünüdür; ondan bir kaçış değildir.' (sf 41)

'Ölüm kendisine doğru yürüdüğüm uğursuz bir kapı değil; öteye doğru yürüyüşümdür.' (sf44)

'Şiddet, muhalefet edilen yanı güçlendirir; tutku onu yumuşatır. Bir şeye karşı tutkuyla fikirler ileri sürmek ona tutku vermektir.' (sf 89)

'Trajedinin en derin hazlarından bir tanesi ondan sağ çıkabilmemizdir sadece; trajedi bizim başımıza gelebilirdi, ama gelmemiştir. Trajediyi sadece eşduyum içinde yaşamayız; onu izleyen hayatta kalmayı da içimizde taşırız.' (sf 229)

JOHN FOWLES OKUMALARI [Temmuz 2012]

John Fowles, adını ve methini çok zaman duyup okumaya birkaç sene öncesinde başladığım bir yazar. Bu seneye kadar Türkçe'de yayınlanan 8 kitabından meşhur dördünü (Koleksiyoncu, Büyücü, Fransız Teğmen'in Kadını ve Mantissa) büyük bir zevkle bitirmiştim. Kalan kitaplar için ise güzel bir bahanem oldu; Sevgili Deniz'le birlikte okumaya karar verdik. Fowles'in bizi tanıştıran yazar olması dolayısıyla ayrıca da bir önemi var nazarımızda. :) 

Temmuz ayı = Fowles Okumaları itibariyle seçtiğim kitaplar:

 Aristos, Abanoz Kule, Yaratık ve Zaman Tüneli.

Fowles ayının bu ilk gününde hoş bir sürpriz de oldu benim için, yazarın  Daniel Martin isimli romanının 2012 itibariyle Ayrıntı Yayınları'ndan çıktığını öğrendim. 600 küsurlerdeki Büyücü'den bile uzun, 720 sayfalık dev bir kitap. Elimdekiler istediğim hızla giderse, onu da alıp ayın içine dahil etmeyi düşünüyorum.

Her zaman olduğu gibi bir veya birkaç kitapla Fowles Okumaları'mıza dahil olmak, ayımızı şenlendirmek isterseniz kapımız açık. İstediğiniz kitabı okuyabilir, kısa bir tanıtım yazısının ardından okumalarınızı bizimle paylaşabilirsiniz. Eğer şimdiye kadar yazarla tanışmadıysanız çok şey kaçırdığınızı da söylemeliyim. :)

Keyifli okumalar.

***

Önceki okumalarımıza göz atmak için: 

Hercule Poirot Haftası [19-25 Temmuz 2010]

Agatha Christie Haftası [22-28 Kasım 2010]

Agatha Christie Ayı [Nisan 2011]

Agatha Christie Haftası [1-10 Temmuz 2011]

Agatha Christie Okumaları [Eylül 2011]

Agatha Christie Kış Okumaları [15-31 Aralık 2011]

Agatha Christie Haftası [23-30 Nisan 2012]

Shakespeare Okumaları [16-31 Mayıs 2012]

FRANKENSTEİN _ Mary Shelley

Yayın Evi: İthaki Yayınları
Basım Yılı: Nisan 2011
Yayın Evi: 324

Dr. Frankenstein'ın yaratığının Genç Werther'in Acıları, Yitik Cennet gibi kitaplar okuduğunu biliyor muydunuz? Şekilsel olarak az çok bilgim olmasına rağmen Frankenstein kitabını okumadan önce yaratığı çok farklı hayal etmiştim. Daha ilkel ve eğitimsiz olduğunu, konuşmak yerine en fazla garip sesler çıkardığını sanıyordum. Öyle değilmiş.

Bir kimya öğrencisi olan Frankenstein, üniversitede okuduğu dönemde insan parçalarını bir araya getirerek bir ucube oluşturur. Canlanmasına sebep olduğunu iddia ettiği, parçalı kadavra görünümündeki çirkin yaratık kaçarak Frankenstein'ın sevdiklerini bir bir öldürmeye başlar. Genç adam perişan halde onun izini sürer. Yaptığı işten son derece pişmandır fakat bir mağarada oturup konuştuğu yaratık ondan kendisine bir dişi arkadaş vermesini ister. Yoldaşına sahip olduğunda, onu  alıp dünyanın ıssız bölgelerine gideceğini, insanlardan uzaklaşacağını söyler. Yeni felaketlere yol açmaması için, ona bu isteğini yerine getireceği sözünü veren Frankenstein, ikinci canavarın doğum anı yaklaştığında bu yaptığının kötülüğün çoğalmasına sebep olabileceğini farkeder, işi bırakır. Yaratık, büyük hevesle beklediği eşinin parçalanarak yokolduğunu görünce çılgına döner. Aldatılmasının intikamını feci şekilde aldığında Frankenstein'ın yaşayan bir ölüden farkı kalmayacaktır..

Bilimkurgu türünün ilk örneklerinden sayılan kitap, gayet düzgün bir dille yazılmış. Frankenstein'ın hikayesini başka birine anlatmasıyla kurulan katmanı sevmedim ama kitabın yazıldığı dönemde bu tarzın şimdiki kadar yaygın ve klişe olmadığını da göz önüne almak lazım. Öte yandan yaratığın kendi hayatını, sevgi ve yakınlık açlığını anlattığı bölümler ilginçti. Her halûkârda kaypak bir tavrı olduğu için tam olarak merhamet edemeseniz de, sebep olduğu felaketlerin nedenlerini az çok açıklamaya çalışmış Mary Shelley.

Frankenstein, okumaya değer, hayli ilginç bir kitap. Türe sempati duymadığım halde merak ve ilgim azalmadan bitirdiğimi söyleyebilirim. Varoluşsal acılar ve sonuçlarına dair çarpıcı bir hikaye isterseniz bu kitap iyi bir seçim olabilir.